هر آنچه که باید دربارهی واکسیناسیون و عقیم سازی حیوانات خانگی بدانید.
واکسیناسیون چیست و چه الزامی برای انجام آن وجود دارد؟
تمام ما دوستداران پت، با آرزوی خوشحالی، سرحالی و پرانرژی بودن حیوانات خانگیمان به مانند بچههای خود از آنها مراقبت و نهایت تلاش خود را برای حفظ سلامتی آنها میکنیم. در نظر داشتن واکسیناسیون و عقیم سازی حیوانات خانگی، امری اجتناب ناپذیر برای دور نگه داشتن آنها از خطرات احتمالی و همچنین بستری برای رشد مناسبشان میباشد. در نظر داشته باشید که به دلیل همزیستی این موجودات دوستداشتنی با ما انسانها، واکسیناسیون حیوانات عامل بازدارندهای در مقابل بیماریهایی که از آنها به انسان منتقل میشود نیز میباشد.
واکسیناسیون سگها
واکسنهای اصلی برای سگها شامل موارد زیر میباشند:
- پارا ویروس: بیماری گوارشی بسیار مسریای که میتواند منجر به مرگ شود.
- پارا آنفلوانزا: عفونت خفیف تنفسی که کشنده نیست اما در موارد شدید میتواند منجر به سرفههای خونی شود.
- دیستمپر: عفونت ویروسی بسیار مسری که از طریق هوا منتقل میشود، بسیار مسری بوده و گاها منجر به مرگ میشود.
- هپاتیت: بیماری مسری اما غیرکشندهای که کبد، کلیه و خون را درگیر میکند.
- هاری: عفونت ویروسی که قابل انتقال به حیوانات دیگر و انسان بوده و منجر به مرگ میشود.
عموما 4 مورد اول در یک تزریق و واکسن هاری نیز به صورت جداگانه تزریق میشود.
سایر واکسنهایی که در واقع غیراصلی بوده و با توجه به شرایط جغرافیایی و با مشاوره دامپزشک به صورت سالانه یا حتی 3 سال یک بار تزریق میشوند، به شرح ذیل میباشند:
- Bordetella: یا سرفه لانه که نوعی بیماری تنفسی غیرکشنده میباشد.
- برونشسپتیکا: که برای جلوگیری از سرفه لانه و سایر بیماریهای تنفسی توصیه میشود.
- Borrelia burgdorferi: یا بیماری لایم که در مناطق جنگلی توسط کنهها منتقل میشود و گاها احتمال مرگ در اثر آن وجود دارد.
- باکتری لپتوسپیرا: که از بروز بیماری کشنده لپتوسپیروز محافظت میکند.
واکسیناسیون گربهها
واکسنهای اصلی برای گربهها به شرح زیر میباشد:
- هاری
- FVRCP: که یک واکسن سه گانه بوده و شامل هرپس ویروس، کلسی ویروس و پانلوکوپنی گربه میشود.
- FeLV: که از بچه گربهها در مقابل ویروس لوسمی مراقبت میکند.
- واکسنهای غیراصلی گربهها:
- FeLV برای گربههای بالغ
- کلامیدیا فلیس
- بوردتلا برونچیسپتیکا
زمانبندی تزریق واکسنها
به صورت کلی چه در سگها و چه در گربهها، در صورت برخوردار بودن مادر از سیستم ایمنی سالم، آنتیبادیهایی که از طریق شیر مادر به توله منتقل میشوند از او تا 6 الی 8 هفتگی محافظت میکنند. از همین بازهی زمانی به بعد اولین واکسنها تزریق شده و زمان تکرار آنها توسط دامپزشک در شناسنامه پت درج میشود.
عقیم سازی حیوانات خانگی
یکی از مهمترین سوالاتی که برای افرادی که صاحب حیوان خانگی هستند، به وجود میآید موضوع عقیم سازی سگ و گربه میباشد. در واقع وقتی صحبت از عقیم سازی میشود، پای اخلاقیات و اینکه چقدر این کار درست و انسانی میباشد نیز ناخواسته به میان میآید. شاید بهتر باشد هر کس با در نظر گرفتن مزایا و معایب این کار و در نهایت وضعیت جسمی و رفتاری حیوان خانگی خود این تصمیم را اتخاذ کند. در ابتدا باید ببینیم که عمل عقیم سازی برای هر نوع نر یا ماده چگونه انجام میشود.
عقیم کردن به معنای برداشتن کل یا قسمتی از اندام تناسلی حیوان میباشد. امروزه، دوستداران محیط زیست و حیات وحش از ما میخواهند تا با عقیمسازی حیواناتی که به سرپرستی گرفتهایم یا حیوانات بی سرپرست پناهگاهها، از افزایش ناخواسته جمعیت آنها جلوگیری کنیم. در عمل عقیم سازی ماده، رحم یا تخمدانها به صورت کامل برداشته میشوند و سگ یا گربه ماده توانایی باروری خود را از دست میدهد. این عمل برای جنس نر با برداشتن بیضهها انجام میشود.
عقیم سازی گاها برای اصلاح رفتار یا جلوگیری از نشانه گذاری در سگها و گربههای نر انجام میشود. با این حال مزایای دیگری نیز دارد که در زیر به آنها میپردازیم.
مزایای عقیم سازی
- در سگها و گربههای ماده با عمل عقیم سازی از بسیاری از رفتارهای ناخواسته جنسی آنها جلوگیری میشود.
- در هر دو جنس نر و ماده احتمال بروز تومورهای پستانی، تخمدان و سرطان بیضه وجود دارد که با عمل عقیم سازی این احتمال تا حد زیادی کاهش مییابد.
- در سگهای مادهای که عقیم نشدهاند احتمال بروز بارداری کاذب پس از دوران فحلی وجود دارد.
- در نهایت، با عمل عقیم سازی پرخاشگری در سگها و گربههای نر کاهش یافته و رفتارهای تعیین قلمرو نیز تا حد زیادی از بین میبرد.
معایب عقیم سازی
- مانند هر جراحی دیگری، عمل عقیم سازی نیز شامل عوارض ناشی از بیهوشی مانند لرز، بیحالی و بی اختیاری ادرار در ساعات اولیه به هوش آمدن میباشد که البته در صورت رعایت اصول بهداشتی و سلامت کلی حیوان قبل از جراحی، این عوارض گذرا و امری طبیعی است.
- مورد دیگر افزایش احتمال بروز اضافه وزن در حیوان پس از عقیم سازی به دلیل کاهش فعالیت او میباشد که با تنظیم برنامه غذایی و فعالیت کافی، قابل اجتناب است.
- سگهای عقیم شده در معرض افزایش خطر کم کاری تیروئید هستند.
- در نهایت، با عقیم سازی حیوانات خانگیمان، شانس آنها برای جفت گیری و مولد بودن را از بین میبریم و این دلیلیست که بواسطهی آن شاید هیچ گاه پاسخ سوالاتمان را نیابیم!
شاید نزدیکترین پاسخ به این سوال، فکر کردن به این موضوعات باشد که در صورت عقیم نکردن و تصمیم به جفت گیری گربه یا سگمان، آیا توانایی یافتن یک جفت سالم را برای او داریم؟ آیا توانایی مراقبت و پرداخت هزینههای لازم برای دوران بارداری و زایمان او را داریم؟ آیا پس از زایمان، توانایی نگهداری تولهها حداقل تا دو ماه اول را داریم؟ و آیا با غم ناشی از جدا شدن از تولهها که سگ مادر دچار میشود، میتوانیم کنار بیاییم؟!
